Hoe word ik een ‘ow-yeah-ik-ben-trots-op-wat-ik-doe’ ondernemer?

 

Met enige regelmaat tref ik ze, de ondernemers die ‘er ingerold’ zijn. Die niet heel bewust een keuze hebben gemaakt om te gaan ondernemen, maar dat het ‘op hun pad kwam’ en ze de stap hebben gezet. Vanwege ontslag, of dat ze überhaupt geen passende baan konden vinden (dan maar zelf iets ondernemen) of door een kans die ze zagen. Daar gaat geen diepgravend onderzoek aan vooraf, maar ‘gewoon doen’. Voor diegenen die juist flink moed hebben verzameld om de sprong naar ondernemerschap te wagen klinkt dit soms ongeloofwaardig. “Hoe kan het dat een ander het ‘per ongeluk’ doet en ik er zo hard voor moet werken?”

Voor beide type ondernemers heb ik dit blog geschreven. Voor diegene voor wie het lastig is om het succes bewust verder uit te bouwen en te benutten (wat vertel je tijdens netwerkevents als je gevoel ‘ach ik doe maar wat’ is?) en voor de ander om bewust aan het succes te bouwen (hoe kan ik meer bereiken met de energie die ik in het ondernemerschap steek?). Want gek genoeg zitten ze in hetzelfde schuitje.

In dit blog laat ik zien wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen beide type ondernemers. Plus ik deel met je wat een goede vervolgstap kan zijn indien jij je in 1 van beide types herkent.

Heleen Moes CanvasLab Utrecht Ondernemerscoach

Wat speelt er bij de ‘per-ongeluk-succesvolle’ ondernemer?

De per-ongeluk-succesvolle ondernemer is iemand die onbewust de juiste keuzes maakt, de juiste stappen zet en op die manier het bedrijf ontwikkelt en laat groeien. Deze ondernemers voelen zich soms wat beschaamd vanwege het succes, want voor hun gevoel ‘doen ze maar wat’. Terwijl hun bedrijf groeit, groeit vaak ook het ongemak over het succes. Want ze zien anderen hard werken en herkennen zich niet in de problemen waar anderen tegenaan lopen.

Deze ondernemers vinden het vaak lastig om te benoemen wat ze precies doen tijdens bijvoorbeeld netwerkgesprekken of op verjaardagen. Als je niet goed weet wat maakt dat je succesvol bent en dus wat je waarde is voor anderen, is het lastig je marketing en sales actief te doen. Natuurlijk is het fijn als je klanten je ambassadeurs worden, maar je wilt niet afhankelijk van ze zijn. Om verder te groeien wil je zelf de regie pakken en gericht acties ondernemen om meer klanten te bedienen.

Wat speelt er bij de ‘mèn-wat-is-ondernemen-hard-werken’ ondernemer?

Deze ondernemer kan jaloers kijken naar de per-ongeluk-succesvol ondernemer. Die ziet namelijk iemand die het gemakkelijk afgaat, die ziet wat hij of zij graag zelf zou willen ervaren. Een tikkeltje afgunst komt er wellicht bij kijken. De hard-werken ondernemer loopt vast op vraagstukken hoe tot succes te komen. Deze ondernemer probeert van alles, werkt zich te pletter en de resultaten blijven tegenvallen. De wanhoop is vaak nabij en de vraag ‘zal ik stoppen of doorgaan?’ komt regelmatig voorbij, want ‘waar doe ik het eigenlijk voor?’. Weer een baan nemen lijkt soms zoveel meer aantrekkelijk dan door blijven ploeteren.

Vaak zijn dit type ondernemers ‘naar buiten gericht’ en kijken veel naar anderen ‘hoe zij het doen’ en kopiëren wat bij anderen succes lijkt te hebben in de verwachting dat het ook voor hen gaat werken. De verwachting komt vaak voort uit de overtuigende manier van de ‘zoveel stappen voor succes in …’ expert, die er zijn verdienmodel aan heeft gekoppeld.

Jup, hier zit de ‘valstrik’. Succes van anderen kan je inspireren, maar als het jou niet verder brengt, is er een andere manier. Want ondernemerschap is meer maatwerk dan je denkt. Het is daarom belangrijk te ontdekken wat een passende manier is van marketing en sales voor het uiteindelijke succes. Om zodoende niet (meer) als een ‘kip-zonder-kop’ van alles te gaan doen, maar bewust te worden wat werkt, waarom het werkt en hoe het verder te benutten.

Verklein je blinde vlek door bewustwording

Vaak denken we dat als we iets niet weten, we iets nieuws moeten leren. Dat is ook niet zo gek, want zo ben je groot gebracht. Als je iets (nog) niet kunt, dan moet je het leren. Je gaat naar school, volgt een training of vraagt iemand anders hoe hij of zij het doet. Vervolgens ga je doen wat je hebt geleerd en je bereikt wat je wilt bereiken. Klinkt logisch, toch?

Onbewust bekwaam CanvasLab

Toch heb je in de praktijk soms iets anders nodig en ik leg het je uit aan de hand van het leerproces zoals Maslow deze ooit eens heeft weergegeven:

Het leerfase model van Maslow beschrijft ontwikkeling in fases aan de hand van het al dan niet bewust zijn van dat wat je kunt.

1. Onbewust onbekwaam : je doet wat je doet, zonder erbij stil te staan of het goed gaat.

2. Bewust onbekwaam: je merkt dat je iets minder goed afgaat, door feedback of door een ongemakkelijk gevoel.

3. Bewust bekwaam: je hebt een plan gemaakt, geoefend en bent bekwaam geworden.

4. Onbewust bekwaam: het gaat je vanzelf goed af, je beheerst een vaardigheid.

Wij zijn gewend de fasen opvolgend te doorlopen en van fase 1 naar 2 naar 3 en uiteindelijk naar fase 4 te gaan.


Een voorbeeld over autorijden:
Zodra je 18de verjaardag in de buurt kwam en bijvoorbeeld vrienden al wel hun rijbewijs hadden, groeide bij jou de behoefte om auto te kunnen rijden (fase 2). Door na je verjaardag rijlessen te nemen leerde je nieuwe dingen en werd je bewust bekwaam. Met het (toen nog) roze papiertje op zak mocht je uiteindelijk alleen ‘de weg op’ en was elk ritje een groot avontuur. Elke handeling deed je bewust. Goed kijken in de spiegels, anticiperen op je voorgangers, etcetera. Het autorijden kost nog best wat energie, want er zijn zoveel verkeersregels waar je je aan moet houden en de handelingen zelf gaan nog niet automatisch (fase 3). Nu is het jaren later en stap je zonder nadenken de auto in. Je start de motor en rijdt weg zonder na te denken. Je zult echt wel in je spiegels hebben gekeken, maar dat doe je niet meer bewust. Het heeft geen/minder aandacht nodig en zodoende kost het rijden je ook minder energie (fase 4).

Zoals het werkt voor autorijden werkt het voor veel andere dingen ook. Maar niet voor alles. Ondernemen is zo’n uitzondering. Vaak denken we dat we iets niet kunnen (fase 2) en voelen ons bewust onbekwaam, terwijl we in werkelijkheid al onbewust bekwaam (fase 4) zijn. Hoe komt dit?

We zien andere ondernemers dingen doen die ons niet lukken. Als mèn-wat-is-ondernemen-hard-werken ondernemer kopiëren we het gedrag, maar het positieve effect en het succes blijft uit. Dat betekent niet dat jij geen goede ondernemer bent, maar dat er andere manieren voor je zijn om het succes te bereiken.

Als per-ongeluk-succesvolle ondernemer voel jij je misschien incompetent, omdat je geen helder verhaal hebt tijdens netwerkevents. Dat betekent niet dat dit er niet is, alleen zit het behoorlijk verstopt.

Voor beide ondernemers betekent het dat nieuwe dingen doen/leren niet de oplossing is, maar het verkleinen van de blinde vlek. Schatgraven naar dat wat er al is, maar nog niet benut wordt. Van onbewust bekwaam (fase 4) naar bewust bekwaam (fase 3). Daarvoor is nieuwe dingen doen of leren geen oplossing, maar het bewustworden van wat er al is en dit meer benutten, eventueel op een andere manier dan je nu al doet.

Wat kan je als per-ongeluk-succesvolle ondernemer nu het beste doen?

Natuurlijk kan je voor jezelf afvragen wat je visie en je missie is. Hierdoor blijft de blinde vlek in takt, want die verklein je alleen met de frisse blik van anderen. Wat is er al en zien anderen wat jezelf nog niet ziet? Beter is om bijvoorbeeld met klanten contact op te nemen en ze te vragen naar het proces in plaats van het product of de dienst.

Vaak zijn we al tevreden als je hoort dat je klanten blij zijn met het resultaat. Yes! Hup en door naar de volgende klant. Als je wilt ontdekken wat het precies is dat je goed kunt en op welke manier dat waardevol is voor anderen, dan is het slim om je door te vragen naar hun ervaringen. Kies bijvoorbeeld 3 klanten uit waar je ook zelf heel tevreden bent over het verloop en neem de tijd om hier onderzoek naar te doen.

Hoewel we geneigd zijn om te denken ‘daar heeft de ander toch helemaal geen tijd voor?’ heb ik zelf nog nooit meegemaakt dat ik óf mijn klanten op zo’n verzoek een ‘nee’ hebben gehad. We zijn als mensen nu eenmaal van nature ingesteld op ‘de ander helpen’, dus deze belemmerende overtuiging mag je van tafel vegen en besteedt aandacht aan de manier waarop je de klanten vraagt naar hun input.

Vragen die interessant zijn ‘hoe heeft het je werk/gezin/relatie/leven/…. verbeterd?’ Wat is het verschil dat je merkt? Hoe was het eerst, hoe is het nu? Wat vind je goed aan de gekozen aanpak? Bernadette Jiwa heeft hiervoor een prachtig boek geschreven, Difference Map, waarin ze uitleg geeft over het ontdekken van de essentie van je bedrijf en waar jouw bedrijf het verschil maakt. Het is een klein en praktisch boekje met aansprekende voorbeelden.

Wat is de volgende stap voor de mèn-wat-is-ondernemen-hard-werken ondernemer?

Het is een logische houding om de antwoorden buiten jezelf te zoeken, dus door te kijken naar anderen en te kopiëren. Zo heb je immers ook leren veters strikken. Ondernemen is alleen geen truc. Er bestaan geen vaste plannen voor succes. Ondernemerschap is maatwerk en om te ontdekken wat voor jou de best passende vorm van ondernemen is, is het slim om niet naar anderen, maar naar jezelf te kijken. Ik doel op het meer bewust worden van je persoonlijkheid, je talenten, datgene wat je plezier geeft.

Doordat je waarschijnlijk geleerd hebt dat hard werken leidt tot succes, ben je in die modus gestapt, terwijl het ook anders kan. Door het kennen en benutten van je talenten, datgene wat je van nature goed kunt, kan je het ondernemerschap vormen zoals dat bij jou past. Jij kunt je eigen voorwaarden scheppen, manieren vinden die voor jou het prettigst zijn. Niet doen zoals het hoort, maar doen zoals het past bij jou.

Dat betekent dat je niet de klant, niet de resultaten, maar je eigen plezier en talenten en dus jezelf op nummer 1 zet.

Dat klinkt vreemd hè, want overal zie je nog dat je vanuit de behoefte van de klant moet denken en werken. Maar stiekem heb je al ervaren dat dát voor jou niet de oplossing is. Dan is het tijd om het over een andere boeg te gooien. Als je het harde werken dat je nu doet inzet om te ontdekken wat jouw natuurlijke stijl van ondernemen is, dan zet je die energie om in duurzame ontwikkeling. Van jezelf én voor je bedrijf. In dit blog heb ik er al eens meer over geschreven.

Dit is wat de mèn-wat-is-ondernemen-hard-werken ondernemer kan leren van de per-ongeluk-succesvolle ondernemer

Het is nogal een switch om van hard werken te gaan naar vertrouwen op je natuurlijke talenten. Het is écht een verschil van dag en nacht. En de per-ongeluk-succesvolle ondernemer maakt hier onbewust al gebruik van. Die volgt zijn of haar nieuwsgierigheid, doet wat goed voelt en maakt keuzes die passend zijn bij zijn of haar natuurlijke talenten. Achter het gevoel van ‘ik doe maar wat’ gaat een heel scala aan onbewuste keuzes vooraf die passend zijn bij die persoon als mens. Onbewust hartstikke bekwaam in natuurlijk ondernemerschap. Dat is waar het de hard-werken ondernemer vaak aan ontbreekt.

Je natuurlijke stijl van ondernemen vind je niet door te kijken naar de ander, maar alleen door te kijken naar jezelf. En laat ik eerlijk met je zijn, dit proces is soms echt een bumpy road, maar geen endless road. Schatgraven in jezelf en op een nieuwe manier kijken naar je ondernemerschap vergt nu eenmaal aandacht en energie. Een eerste stap kan zijn om ook dit blog te lezen. Het is geen quick fix, maar een proces met gegarandeerd duurzaam resultaat. Want je talenten benut je niet alleen in je ondernemerschap, maar ook in de andere rollen die je vervult, zoals partner, vader, vriendin, voetbalmaatje etc.

Dit is wat de per-ongeluk-succesvolle ondernemer kan leren van de mèn-wat-is-ondernemen-hard-werken ondernemer?

Als we horen van wat onze klanten teruggeven, over waarom ze voor ons kiezen, waarmee wij het verschil maken en wat het maakt dat ze ons aanbevelen, zijn we geneigd om te denken ‘zo simpel kan het toch niet zijn?’ Want vaak krijg je als per-ongeluk-succesvolle ondernemer thema’s te horen die voor jou geen thema zijn. Het is er, maar je doet er niets voor. Je kunt niet anders. En het voelt misschien best vreemd gewaardeerd te worden voor iets waar je niets speciaals voor doet.

En precies is dit het punt waar de mèn-wat-is-ondernemen-hard-werken ondernemer zo naar verlangd. Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Want harder gaan werken is niet per se de sleutel tot meer succes. Liever niet. Niet dat je lui hoeft te worden, maar het gaat er om meer gebruik te gaan maken van wat je onbewust al goed kunt. Door te weten wat werkt, kan je in je marketing en sales hier gebruik van maken. Niet iets nieuws doen, maar juist iets goeds vaker inzetten. Door te weten wat werkt, lukt het je om anderen te inspireren en te informeren waarom jouw bedrijf een goede oplossing is voor hun problemen of behoeften.

Hoe kan CanvasLab je helpen bij het ‘bewust bekwaam’ worden?

Voor de per-ongeluk-succesvolle ondernemer kan het lastig zijn de puzzelstukken die je haalt uit je klantgesprekken zodanig neer te leggen, dat je een kloppend verhaal hebt dat je met een goed gevoel kunt delen. Het voelt wellicht wat onwennig om te vertrouwen op deze nieuwe inzichten. Of je vindt het lastig om überhaupt de waarde te vinden in de reacties van je klanten. Vanuit CanvasLab help ik je met het ontdekken, vormen en inzetten van je verhaal. Het verhaal waarom je bedrijf bestaat en waarom het waardevol is voor anderen. Zodat je de regie in handen hebt en de waarde benut die al aanwezig is in jouw bedrijf. Je knoopt met vertrouwen gesprekken aan met potentiële partners of klanten en je voelt je zekerder in ondernemersbijeenkomsten.

Voor de mèn-wat-is-ondernemen-hard-werken ondernemer zijn er veelal mentale barrières, noem ze belemmerende overtuigingen of gedachten, om de schatten die je opgraaft werkelijk als schat te kunnen zien. Want je talenten kunnen verstopt zijn of zich hebben ontwikkelt als valkuil, als je de balans bent kwijt geraakt in het gebruik ervan. Om je talenten weer met een frisse blik te kunnen aanschouwen en de potentie te zien, zal je vaak afscheid moeten nemen van een aantal (onbewuste) oordelen.

Daarnaast is het soms lastig om het business model te herontwerpen vanuit je talenten. Je bent gewend te kijken naar ‘hoe het hoort’ in plaats van ‘from scratch’ iets nieuws te ontwikkelen dat past bij wie je bent.

Ik kan je helpen te ontdekken welke talenten je bezit en hoe je die inzet voor jouw vorm van natuurlijk ondernemen. Ik help je met het ontdekken van de waarde van jouw talenten voor jezelf én voor je klanten. Waardoor je met meer energie en plezier gaat werken aan je bedrijf. Want dat is het magische: door gebruikt te gaan maken van je talenten verhoog je automatisch je energiepeil en het plezier. Fantastisch toch?

Neem contact met me op als je wilt ontdekken hoe we samen kunnen werken om je te ontwikkelen naar een owyeah-wat-ben-ik-trots-op-wat-ik-doe ondernemer!